คนที่หวังที่จะได้รับความรอดด้วยการพากเพียรบำเพ็ญความดี จะกำหนดศีลปฏิบัติและข้อห้ามมากมายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพื่อปกป้องตัวเองจากการทำบาป เพราะเมื่อเขาพบว่าตนได้ละเมิดพระบัญญัติแล้ว เขาก็จะคิดค้นกฎเกณฑ์ต่างๆ เพื่อบังคับตนให้ปฏิบัติ หากว่าสิ่งเหล่านี้ล้วนแต่พาให้เขามองที่ตัวเองแทนที่จะมองพระเจ้า ความรักของพระองค์ในใจของเขาก็จะค่อยๆ มอดลง ทำให้ความรักที่เขามีต่อเพื่อนมนุษย์พลอยดับไปด้วย คนที่เชื่อในระบบที่มนุษย์คิดค้นอันประกอบด้วยข้อกำหนดหยุมหยิมมากมาย จะตัดสินทุกคนที่ทำไม่ถึงมาตรฐานที่กำหนดขึ้น ความเห็นแก่ตัวและการตำหนิติเตียนสร้างบรรยากาศที่น่าอึดอัดใจ ซึ่งบีบรัดเอาความรู้สึกที่ดีงามและใจที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ไม่ให้เจริญ ทำให้คนถือตัวเป็นใหญ่ กลายเป็นนักตัดสินที่ชอบจับผิดคนอื่น
พวกฟาริสีอยู่ในกลุ่มนี้ หลังจากเสร็จพิธีทางศาสนาแล้ว พวกเขาก็ยังไม่ถ่อมใจลง ไม่สำนึกถึงความอ่อนแอของตน และไม่รู้สึกซาบซึ้งในสิทธิพิเศษที่พระเจ้าประทานให้ แต่หลังจากประกอบศาสนกิจแล้ว พวกฟาริสีมีจิตใจที่เต็มไปด้วยความหยิ่งยโส โดยที่กระแสความคิดอยู่ที่ตนเอง เสมือนเป็นการประกาศว่า ‘ทุกอย่างเพื่อฉัน ความรู้สึกของฉัน ความรู้และวิธีการของฉัน’ จึงตั้งเอาผลสำเร็จของตนมาเป็นมาตรฐานเพื่อตัดสินคนอื่น และตู่เอาว่าตนสำคัญ จึงเบ่งอำนาจ และขึ้นบัลลังก์พิพากษาเพื่อวิจารณ์และกล่าวโทษคนอื่น
ประชาชนส่วนใหญ่ก็เป็นไปในทำนองเดียวกัน โดยก้าวก่ายจิตสำนึกผิดชอบของผู้อื่น และตัดสินเขาในเรื่องที่ขึ้นอยู่ระหว่างเขากับพระเจ้า นี่แหละที่พระเยซูทรงกล่าวถึงเมื่อพระองค์ตรัสว่า “อย่าตัดสิน มิฉะนั้นท่านเองจะถูกตัดสินด้วย” คือ อย่าได้ตั้งตัวเองเป็นมาตรฐานตัดสินผู้อื่น อย่าได้เอาความคิดของตนเป็นใหญ่ หรือความเข้าใจส่วนตัวเกี่ยวกับภาระหน้าที่หรือการตีความหมายของพระคัมภีร์เอาเองเป็นบรรทัดฐาน แล้วคอยตำหนิคนอื่นในใจเมื่อเขาทำไม่ถึงเกณฑ์ อย่าได้วิจารณ์ใคร โดยคาดเดาถึงแรงบันดาลใจเบื้องหลังการกระทำของพวกเขา อย่าได้ตัดสินคนอื่นเลย
“อย่าตัดสินสิ่งใดก่อนถึงเวลา จงคอยจนกว่าองค์พระผู้เป็นเจ้าเสด็จมา พระองค์จะทรงเปิดเผยสิ่งที่ซ่อนอยู่ในความมืด และจะทรงเผยความมุ่งหมายของจิตใจทั้งหลาย” (1 โครินธ์ 4:5) เราไม่สามารถอ่านใจคนได้ เราเองก็มีข้อบกพร่อง จึงขาดคุณสมบัติที่จะตัดสินคนอื่น และด้วยข้อจำกัดของการเป็นมนุษย์แล้ว คนเราได้แต่สังเกตและตัดสินคนอื่นจากเรื่องภายนอก มีแต่พระเจ้าเท่านั้นที่ทรงทราบถึงแรงจูงใจที่อยู่เบื้องหลังการกระทำ พระองค์ผู้ทรงพระเมตตาและสุภาพอ่อนโยน ทรงเป็นผู้พิพากษาตัดสินมนุษย์ทุกคน
“ท่านที่ตัดสินคนอื่น ท่านก็ไม่มีข้อแก้ตัวเลย เพราะไม่ว่าท่านตัดสินผู้อื่นด้วยประเด็นใด ท่านก็พิพากษาลงโทษตนเองด้วย เพราะท่านผู้เป็นคนตัดสินก็ยังทำอย่างเดียวกัน” (โรม 2:1 TNCV) เหตุฉะนั้นคนที่วิจารณ์หรือตำหนิติเตียนผู้อื่น ก็ได้ประกาศว่าตนมีความผิด เพราะเขาทำในสิ่งเดียวกัน เมื่อเขากล่าวโทษคนอื่นก็เท่ากับเป็นการกล่าวโทษตัวเองด้วย และพระเจ้าทรงยอมรับว่าคำตัดสินที่เขากล่าวโทษตนเองนั้นถูกต้อง
เท้าที่เปื้อนโคลนตมเพราะสะเพร่า
เหตุใดเจ้าจึงเหยียบย่ำเหล่าบุปผาจิตใจที่อยากชื่นชมสมอุรา
ไฉนมาทำเพื่อนบ้านให้ช้ำใจ
